گربه‌های خیابانی استانبول

ویژه - ۱۰ مرداد ۱۳۹۷

روح شهر استانبول بدون گربه‌های ولگرد فراوانش چیزی کم دارد. گاهی اینطور به نظر می‌رسد که این موجودات زیبا مالک شهر هستند و انسان‌ها تنها به عنوان گردشگر در شهر حضوری موقت دارند. رابطه دوستانه و مسالمت‌آمیز بین استانبول و این ساکنان چهارپا، ریشه‌های فرهنگی و مذهبی دارد. اگر با تور ترکیه سفر کنید علاوه بر جاذبه های گردشگری، حتما این گربه‌های زیبا را خواهید دید.



صدها هزار گربه در خیابان‌های پایتخت فرهنگی ترکیه زندگی می‌کنند، هر جا که راحت باشند چرت می‌زنند و  رنگ تازه‌ای به زندگی یکنواخت شهری می‌دهند. در سفر با تور استانبول افراد زیادی را می‌بینید که بسته‌های بزرگ غذای گربه همراه دارند تا به گربه‌های ساکن پارک‌ها، خیابان‌ها یا گوشه کنار محله‌ها غذا بدهند، شهرداری پایتخت خانه‌های کوچک متعددی در گوشه کنار شهر ساخته تا گربه‌ها بتوانند در ماه‌های سرد سال در آنها پناه بگیرند. اما این همه گربه از کجا آمده‌اند؟



داستان به دوره امپراتوری عثمانی باز‌می‌گردد. باور بر این است که کشتی‌های فراوانی که در بندر کنستانتینوپولوس پهلو می‌گرفتند برای مقابله با موش‌های کشتی گربه همراه داشته‌اند. حیواناتی که در پایتخت از کشتی پیاده شده‌اند و در طول سالیان دراز بر جمعیت آنها افزوده شده و ترکیب‌های مختلف نژادی از آنها به وجود آمده است.


  


بر خلاف اروپا که گربه‌ها را دستیار جادوگران و شیطان می‌دانند، در استانبول دوران عثمانی، زاهدان، اغلب از محل صدقه‌های مردم، از گربه‌ها نگهداری می‌کردند. یکی از دلایل احتمالی محبوبیت گربه‌ها در استانبول، پاک بودن این حیوان در دین اسلام است. افسانه‌ای وجود دارد که در آن حضرت محمد دامن ردای خود را برید تا مزاحم استراحت گربه‌ای که روی آن خفته بود نشود. در داستانی دیگر، گربه‌ای به نام ابوحریره، حضرت محمد را از یک مار سمی نجات داد و پیامبر به او این قدرت را داد که همیشه روی چهارپا فرود بیاید. همچنین گربه‌ها به عنوان نگهبانان شهر در مقابل موش‌ها مورد احترام هستند، جانورانی که بیماری‌هایی مانند طاعون را به همراه می‌اورند.


 


سال گذشته، کارگردان ترک، سیدا تورون، مستندی به نام کِدی (گربه، به زبان ترکی) درباره گربه‌های خیابانی ساخت که توجه جهانیان را به این ساکنان زیبا و محبوب استانبول جلب کرد. تورون در طول 80 دقیقه هفت داستان از گربه‌های پشمالوی استانبول روایت می‌کند که علاوه بر رابطه عمیق و زیبای شهر و گربه‌هایش، دوستی انسان‌ها و همشهری‌های چهارپایشان را به تصویر می‌کشد. این فیلم زیبا برای اولین بار در فستیوال فیلم‌های مستقل سال 2016 به نمایش درآمد و پس از آن به سینماهای سرتاسر آمریکا، سوئد، فنلاند، استرالیا و سنگاپور راه یافت.



گربه‌ها در شبکه اجتماعی نیز با صفحاتی مانند گربه‌های استانبول (فیسبوک) حضور دارند. در ماه اکتبر شهرداری کادی‌کوی یک مجسمه برنزی به یاد تومبیلی، گربه مهربان چاقی که تبدیل به نماد محله شده بود، بنا کرد. یک گونه گربه چشم چپ با نام محلی گلی (Gli) در ایاصوفیه نیز بلاگ شخصی خود را دارد که با عکس‌هایی که رهگذران از گلی‌های ساکن ایاصوفیه می‌گیرند، به روز می‌شود.



  • استفاده از مطالب این نوشتار فقط با ذکر منبع بلامانع است.