11 نکته درباره فرهنگ آذربایجان

ویژه - ۲۰ شهریور ۱۳۹۷

فرهنگ آذربایجان ترکیبی از تحولات تاریخی، مذهبی و سنتی در طول قرون متمادی است. برخی از این ویژگی‌های فرهنگی آشنا به نظر می‌رسند و برخی دیگر خارجی و متضاد هستند. اما همین نکته است که این کشور را خاص می‌کند. با این ویژگی‌ها آشنا شوید تا بتوانید درک بهتری از فرهنگ این کشور زیبا و تاریخی داشته باشید.


 


تسامح


اکثریت جمعیت آذربایجان را شیعیان تشکیل می‌دهند، آنها ترکان سنی را برادران خود می‌دانند و رابطه خوبی با کشورها و ادیان دیگر دارند. بسیاری از آذربایجانی‌ها طرفدار روسیه هستند و برخی دیگر طرفدار غرب، به طور خلاصه فرهنگ آذربایجان به نظر تلفیقی از بهترین‌های فرهنگ‌های مختلف است که با آرامش در کنار هم زندگی می‌کنند.


 


زبان


زبان رسمی آذربایجانی از خانواده زبان‌های ترکی است. اغلب آذربایجانی‌ها زبان روسی را زبان دوم خود و برخی زبان فرهنگ آذربایجان می‌دانند. تسلط به زبان فرانسه هم نشانه تاثیرگذاری اروپا بر فرهنگ این کشور است. نسل نوین آذربایجان به یادگیری زبان انگلیسی هم تمایل بیشتری نشان می‌دهند. 



فرهنگ سنتی چای


یکی از سنن برجسته آذربایجان مراسم نوشیدن چای است. چای در آذربایجان تقریباً مقدس محسوب می‌شود. این نوشیدنی رنگ روشن در استکان‌های کمرباریک که به زبان آذری آرمودا خوانده می‌شوند و بدون شیر و به همراه یک حبه قند سرو می‌شود. سپس گوشه قند را در چای می‌زنند و پیش از نوشیدن چای در دهان می‌گذارند. این رسم به فرهنگ قرون وسطی بازمی‌گردد، زمانی که حکام شکاک از وحشت مسموم بودن چای این کار را می‌کردند. ظاهراً، قند با زهر در چای واکنش می‌دهد و آن را خنثی می‌کند.


 


میهمان‌نوازی بی‌نظیر


در تور آذربایجان از میزبانی بی‌نظیر آنها بهره‌مند می‌شوید، محلی‌ها آماده هر نوع کمکی هستند و ارزش خاصی برای میهمان قائلند. اگر در یک اقامتگاه خانگی ساکن شوید، میزبان با چای فراوان، انواع تنقلات و دیگر چیزها از شما پذیرایی خواهد کرد، اگر آدرس بپرسید، آنها به جای گفتن، شما را تا مقصد همراهی خواهند کرد. جوانترها که کمی انگلیسی بلدند اغلب از حرف زدن راجع به کشورشان لذت می‌برند. میهمان‌نوازی یکی از ویژگی‌های بارز فرهنگ آذربایجانی است.


 


شخصیت‌های متضاد


البته پس از از سر گذراندن امپراتوری تزاری و پس از آن اتحاد جماهیر شوروی همه مودب و خوش‌برخورد نیستند، دهه‌ها قبل مقامات تمایل فراوانی به قدرت‌نمایی داشتند. امروزه اقلیتی در آذربایجان هنوز باور‌ها و روحیه دوران حکومت شوروی سابق را حفظ کرده‌اند. به عنوان نمونه برخی افراد به توریست‌هایی که در حال عکس گرفتن از بناهای تاریخی هستند، اعتراض می‌کنند. به هر حال عادت‌های قدیمی به سختی تغییر می‌پذیرند. 


قدرت زنان


یکی از میراث‌های مثبت باقیمانده از دو قرن حکومت روسیه بر آذربایجان، احترامی است که مردان برای زنان قائل هستند. به عنوان مثال مردان در وسایل نقلیه عمومی جای خود را به بانوان می‌دهند و به حساب کردن یا باز نگهداشتن در برای زنان اصرار دارند. آذربایجان نخستین کشور در جهان اسلام بود که در سال 1918، به زنان حق رای اعطا کرد. همچنین زنان می‌توانند به مقامات بالای دولتی و حتی نظامی دست یابند.


 


جامعه سنتی


علیرغم ظاهر لیبرال این جامعه سکولار، تازه استقلال یافته در منطقه قفقاز، سنت‌ها بخش مهمی از فرهنگ آذربایجان را تشکیل می‌دهند. خارج از پایتخت آذربایجان، باکو، مردمان محلی هنوز به سبک روستایی زندگی می‌کنند. بسیاری در قطعه‌ زمین‌های کوچک میوه و سبزیجات پرورش می‌دهند و اغلب در خانه‌های بسیار معمولی زندگی می‌کنند. جوامع ساکن کوه‌های قفقاز آداب و سننی قوی دارند که قدمت آنها به هزاران سال گذشته باز می‌گردد.


 


نام ارمنستان را به زبان نیاورید


رابطه بین آذربایجان و ارمنستان به قدری تیره و تار است که حتی بردن نام ارمنستان در تور باکو باعث سوءظن و برخوردهای تلخ می‌شود. دو کشور بر سر منطقه ناگورنو – قره باغ از سال 1988 درگیری جدی داشتند. یک نسل قبل، صدها هزار پناهنده آذربایجانی از روستاهای خود در قره باغ بیرون رانده شدند. مردم هنوز به تلخی به کشور همسایه خود اشاره می‌کنند و تنش‌ها آنقدر عمیق شده که بعضاً حریم آتش‌بس‌های توافقی نیز نقض می‌شود.


 


رابطه آذربایجان و نفت


شکوفایی نفتی باکو در اواخر قرن 19، پشتیبان مالی بسیاری از بناهای فاخر، عمارت‌ها و قصرهای باکوی مدرن بوده است. شکوفایی دوم باعث شد که ثروت ملی سر به آسمان بکشد. طلای سیاه آسمان باکو را روشن کرده است. همچنین نفت ارزش منات را به تقریباً نصف دلار در سال 2015 رساند.

این رابطه پیچیدگی‌های خودش را دارد. بسیاری از جوانان آذربایجانی مشتاق کار در صنایع پتروشیمی هستند، در حالیکه دیگران به اینکه ثروت ملی به جای تقویت و توسعه زیرساخت‌های روستایی و کشاورزی، صرف تقویت و توانگرتر کردن باکو می‌شود، اعتراض دارند. در نفتالان در 50 کیلومتری گنجه در آذربایجان مرکزی، مراکز اسپا درمان عجیبی را توصیه می‌کنند: حمام در نفت خام.



رابطه آذربایجان با آتش


آتش نماد آذربایجان است. از برج‌های شعله‌ور باکو تا آتشکده‌های زرتشتی و آب شعله‌ور، آتش جایگاهی ویژه در فرهنگ آذربایجان دارد. توجیه علمی این مسئله وجود سفره‌های زیرزمینی گاز وسیع در آذربایجان است. از لحاظ فرهنگی، آتش منبع نور و یک پدیده اسرارآمیز برای اقوام اولیه ساکن منطقه بوده است.


 


تنوع فرهنگی


نه تنها «سرزمین آتش» تنوع آب و هوایی بالایی دارد و 75 درصد شرایط آب و هوایی جهان در این کشور مشاهده می‌شوند، فرهنگ آذربایجان نیز از تنوع بسیار بالایی برخوردار است. از دین اولیه زرتشتی گرفته تا جوامع کهن یهودی، نفوذ دین اسلام و مسیحیت ارتدوکس، همگی در آذربایجان امروز حضور دارند. به این مجموعه فرهنگ، سنن، تغذیه و صنایع‌دستی متفاوت مناطق مختلف و تاثیر کشورهای همسایه مانند ایران، ترکیه، روسیه و اخیراً غرب را نیز بیافزایید. آذربایجان کشور تلفیق فرهنگ‌ها و مذاهب مختلف است و همین موضوع فرهنگ این کشور را جذاب و ستودنی می‌کند.


با تهیه بلیت از آژانس های مسافرتی می‌توانید به این کشور سفر کرده و از جاذبه های گردشگری آن دیدن نمایید.


 



  • استفاده از مطالب این نوشتار فقط با ذکر منبع بلامانع است.